از خانه تا خیابان با شلوار ورزشی

 

دکتر فردین علیخواه (جامعه‌شناس)

 

️این روزها شاید شما هم در پیاده‌روهای شهر و به‌ویژه در فروشگاه‌ها و پاساژها، با جوانانی مواجه شده باشید که شلوار ورزشی پوشیده‌اند. این شلوارهای ورزشی ابتدا عموماً در باشگاه‌های ورزشی به‌عنوان لباسی کاربردی یا در فضاهای خصوصی به‌عنوان یک پیژامه‌ي مدرن پوشیده می‌شد ولی آیا پوشیدن شلوار ورزشی در خارج از خانه و ورزشگاه را می‌توان نشانه‌ای از یک تغییر اجتماعی وسیع‌تر قلمداد کرد؟
پوشیدن شلوار ورزشی می‌تواند نشانه‌ای از گسترش «رسمیت‌زدایی» یا عمل «غیررسمی‌کردن» باشد. رسمیت‌زدایی درواقع واکنشی است به گسترش «فرآیند رسمی‌کردن» که در عرصه‌های مختلف اجتماعی در جریان است. رسمیت‌زدایی، واکنشی به تهیه‌ي دستورالعمل، اساس‌نامه و آیین‌نامه برای عرصه‌های مختلف اجتماعی است. منظور از جمله‌ي اخیر صرفاً تهیه‌ي دستورالعمل توسط نهادهای حکومت نیست. جریان رسمی‌شدن در عرصه‌های مختلف شغلی، آموزشی و حتی خانوادگی هم وجود دارد. پوشیدن شلوار ورزشی در پاساژها و مراکز خرید، به خودمانی‌شدن و مال خودکردن مکان هم کمک می‌کند. این عمل، رخنه در فرآیند جدی رسمی‌شدن و سست‌کردن آن است.
پوشیدن شلوار ورزشی می‌تواند نشانه‌ای از ایجاد اختلال عمدی در تعریف مرز رفتاری «خانه» و «خیابان» هم باشد. همان‌طور که رقصیدن یک دختر در مقابل نوازندگان خیابانی در خیابان ولی‌عصر تهران را می‌توان عملی در راستای سست‌کردن دیوار حائل بین حریم خصوصی و حریم عمومی دانست؛ پوشیدن شلوار ورزشی را هم می‌توان نشانه‌ای از تضعیف عمدی هنجارهای حاکم بر خانه و خیابان دید. این روزها، شاهد جریان کلی برداشتن دیوار آهنین بین خانه و خیابان توسط جوانان هستیم که پوشیدن شلوار ورزشی هم یکی از مصداق‌های آن است.
درنهایت، پوشیدن این شلوارها می‌تواند نشانه‌ای از میل به شلخته‌پوشی باشد. سلیقه، امری کاملاً شخصی و نسبی است ولی در مقایسه با سایر شلوارهای موجود در بازار، بیش‌تر شلوارهای ورزشی یادآور شلوارهای ساسون‌دار دهه‌ شصتی هستند. به نظر می‌رسد که «میل به شلخته‌پوشی» حتی در قشر آلامدهای جامعه نیز در حال گسترش است. هرچند جوانان هم‌اکنون تم لباس «جک و جوات» یا تم لباس «دهه‌ شصتی» را برای شادکردن فضای مهمانی‌های خصوصی‌شان انتخاب می‌کنند ولی از نظر اجتماعی بعید نیست که شلخته‌پوشی تبدیل به یک جریان اجتماعی شود. گسترش شلوارهای «جین پاره» یا «جین وصله‌دار» را می‌توان تمایلی عمدی به شلخته‌پوشی دانست. تمایل به شلخته‌پوشی را هم می‌توان واکنشی به قوت‌گرفتن فرآیند «رسمی‌شدن / رسمی‌کردن» دانست که در عرصه‌های مختلف اجتماعی در حال رشد است.
شلوار جین پاره هم سرگذشت جالبی دارد. خوانندگان سبک گرانج به عنوان یکی از زیرشاخه‌های موسیقی راک آلترناتیو در دهه‌ي هشتاد میلادی، اولین کسانی بودند که شلوار جین پاره را پوشیدند. خوانندگان این سبک، موضعی ضد مد داشتند و به همین دلیل در اجراهای خود عموماً لباس‌های به‌اصطلاح «توی خونه» را می‌پوشیدند. بیگانگی اجتماعی انسان معاصر و آزادی، یکی از تم‌های اصلی ترانه‌های این سبک بود. نکته‌ي جالب آن است که با اشاعه‌ي شلوار جین پاره در آن دوران، افراد از فروشگاه‌ها شلوار جین نو می‌خریدند و خودشان آن را با تیغ، پاره می‌کردند ولی به‌تدریج کارخانه‌های تولید لباس، خودشان خط تولید شلوار جین پاره را آغاز کردند.
هرچند پاره‌کردن شلوار جین عموماً حاصل گسترش یک مد بود ولی یکی از دلایل مهم برخی از جوانان برای پاره‌کردن این شلوارها، همدلی با جوانان طبقه‌ي کارگر بود. درواقع هدف آن بود تا جوانان تهی‌دست شهری از پاره‌شدن شلوارهای کهنه‌ي خود، احساس حقارت نکنند؛ مانند کسانی که این روزها برای همدلی با افراد مبتلا به سرطان، سرشان را می‌تراشند. دلایل دیگر مربوط به پوشیدن شلوار جین پاره، مخالفت با مصرف‌گرایی و مخالفت با معیار اصالت در پوشش و اتخاذ رفتاری ضد مد به شمار می‌رفت. برخی از جوانان عصیان‌گر سؤال می‌کردند که چرا باید شلوار کهنه را دور انداخت؟ اساساً تعریف نو و کهنه چیست؟ چه کسی می‌گوید شلوار نو، خوب و شلوار کهنه، تحقیرآمیز است؟ شلوار کهنه هم خودش می‌تواند یک مد باشد. البته شاید اینان فکر نمی‌کردند که کارخانه‌های شلوارسازی به‌زودی خط تولید شلوار کهنه را کلید بزنند.

 

 


نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

مطالب پربازدید امسال

مطالب اخیر

درباره ما

 

هفته نامه‌ي اجتماعي، سياسي « طلوع خراسان »

ﺻﺎﺣﺐ اﻣﺘﯿﺎز و ﻣﺪﯾﺮﻣﺴﺌﻮل: اﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺷﻮﺷﺘﺮي

دفتر مرکزی: خراسان جنوبي - قاین - خ امام رضا (ع) - جنب بانک کشاورزی مركزي

ایمیل: tolueqaenat[at]yahoo.com

صندوق پستی: 156

دفتر تحريريه: 32525090

دفتر تبليغات: 32531234

ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ اﻧﺤﺼﺎري ﭘﺬﯾﺮش ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت در اﺳﺘﺎن ﺗﻬﺮان: ﺷﺮﮐﺖ ﻧﺸﺮ ﺑﯿﻠﺒﻮرد ﻋﺮش ﻃﻼﯾﯽ ﮐﯿﺶ 88546630


***


* «ﻃﻠﻮع خراسان» نشريه‌اي ﻣﺮدﻣﯽ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﮔﺮوه ﯾﺎ ارﮔﺎﻧﯽ، واﺑﺴﺘﻪ ﻧﻤﯽ ﺑﺎﺷﺪ.

* ﻣﻄﺎﻟﺐ نویسندگان، دﯾﺪﮔﺎه نشريه نمی‌باشد.

* نشريه در وﯾﺮاﯾﺶ ﻣﻄﺎﻟﺐ رﺳﯿﺪه، آزاد اﺳﺖ.

مطالب پربازدید ماه

ورود اعضا

ورود به بخش کاربری و یا ثبت نام اعضای جدید .

مسیر سایت

  • .:
  • بازدید امروز 518
  • -
  • بازدید کل 2502728